Cases of Nouns

The case of a noun signifies the role which that noun plays in a sentence.

1. Nominative case ( प्रथमा विभक्ती )

When a noun plays the role of a subject in a sentence, it is said to be a nominative case.

(कर्ताच्या जागी  वापरलेल्या नामाची विभक्ति नेहमी प्रथमाच असते)

1 )Ravi Plays cricket daily.

Here, Ravi is in nominative case.

2. Lata sings a song.

2)Objective/Accusative case .( द्वितीया विभक्ती )

1 ) I met Mr Kate  yesterday.

2) Rama killed Ravana.

Here, Ravana is in a accusative case.

3. Possesive Case: ( षष्ठी विभक्ती )

If a noun shows its possession over other noun or its relation with other noun, it is said to be in possessive case.

मालकी , अधिकार, नाते दर्शविण्यासाठी नामाची चा , ची, चे च्या अर्थाने      ( ‘ )/, ( ‘ S ) / ( of ) apostrophe षष्ठी विभक्ती केली जाते . सजीवांची (‘s) ने तर निर्जीवांची of ने षष्ठी करतात .

1. This is Ram’s computer.
2. That is Rahul’s bag.
3. Boys’s hostel.

1. Apostrophe ‘ s’ is used with singular noun to make it possible.

1. Ram’s brother
2. Mohan’s father
3. If a noun ends with sound ‘s’ whether singular or plural, only apostrophe sign is used, ‘s’is not used.

1. Girl’s hostel
2. Teaher’s day.
3. Keat’s poems

2) अनेकवचनी नामाच्या शेवटी ऽ नसेल तर षष्ठी विभक्ती करताना ‘ s जोडावा , परंतु अनेकवचनी नामाच्या शेवटी ऽ असल्यास अश्या नामाच्या शेवटी  फक्त    ( ‘ ) जोडावा परंतु अनेकवचनी नामाच्या शेवटी s असल्यास अश्या नामाच्या शेवटी  फक्त ( ‘) जोडावा , पुन्हा ऽ लिहू नये .

1) These are children’s toys.

2) That is boy’s camp.

3) एकाच नावात कितीही शब्द असले तरी शेवटच्या शब्दाची शष्ठी करावी.

1 ) My father-in-law’s house.

3. They know well one another’s Nature.

4. And ने जोडलेल्या दोन नामांची एकत्रीत मालकी दाखवायची झाल्यास दुसऱ्या नामाला ( ‘ s ) प्रत्यय जोडावा; परंतु दोन्हीही नामांना ( ‘s ) प्रत्यय जोडल्यास त्यांची वैयक्तिक वेळवेगळी मालकी होते.

1. Radha and Mohan’s house.
2. Lata and Meena’s car.
3. 4 एखादा निर्जीव घटक किंवा भाववाचक नामा मध्ये सजिवा प्रमाणे गुणधर्म दर्शविल्यास ( ‘s ) प्रत्यय जोडून षष्ठी विभक्ती केली जाते .

ex – Nature’s Laws, duty’s call

5 नामांना सलग दोनदा ‘s वापरु नये त्याएवेजी खालीलप्रमाणे एक of ने व दुसरी ‘ s ने षष्ठी विभक्ती करावी .

ex – My mother’s friend’s dog (incorrect)

The dog of my mother’s friend (correct)

7 ) एकवचनी व अनेकवचनी कालवाचक शब्दांची षष्ठी खालीलप्रमाणे करतात .

Ex :- A week’s holiday.

         A day’s journey

         Four day’s journey.

7. वजन व अंतर दर्शक शब्दांची षष्ठी ‘ s ने करतात

Ex – A foot’s length .

        A pound ‘s weight.

8. winter / summer ची षष्ठी ‘ ऽ ने करतात

ex: A winter ‘s day

9 ) Anybody , somebody, nobody, none ची षष्ठी ‘ ऽ ने करतात .

ex : Eraybody’s business is nobody’s business .

10 ) Anybody , somebody नंतर else आल्यास else ला ‘s प्रत्यय जोडावा .

Ex – I like your decision and not anybody else’s.

11) Everything, anything, something, nothing  ची षष्ठी of ने करतात .

ex- The beauty of everything.

12) The Sun, The moon, The earth, nature, soul, court , heaven, law, mind  अशा एकमेव व उत्कृष्ट प्राकृतिक घटकांची षष्ठी ‘s ने करतात .

Ex : The earth ‘s surface 

        The Sun ‘s rays .

13 ) देश व स्थळ यांची षष्ठी खालील दोन प्रकारे केली जावू शकते .

China ‘ s history .

 Mumbai ‘ s mansoon .

14 ) स्वामित्व दर्शक विशेषण जसे my , his , her षष्ठी बरोबर a / an / the ही उपपदे कधीच वापरत नाहीत .

ex – This is Principal ‘s a daughter .( incorrect)

 This is principal ‘ s daughter .

15) देशाचा उल्लेख विशेषणा सारखा केल्यास षष्ठी करू नये .

ex – India ‘ s Players ( incorrect )

        Indian players . ( correct )

16 ) नामासाठी लगेच प्रतिनाम आल्यास दुसऱ्या नामाची षष्ठी करावी .

1 ) Tagor , the poet ‘s work, was honoured everywhere.

17 ) All , both, many, each, either, neither ची षष्ठी ‘s ने न करता of ने करावी .

ex – Both ‘s names are known . ( incorrect )

The names of both are known .

18 ) Possessive pronoun , Possesive adjective ची ‘ ऽ षष्ठी करू नये . कारण ते मुळातच षष्ठीत आहे .

ex – Your ‘s daughter ( incorrect )

 Your daughter ( correct )

Your ‘s faithfully ( incorrect )

Yours faithfully  ( correct )

19 ) पक्षी व प्राणी यांची षष्ठी   ‘ ऽ ने करतात .

ex – A horses ‘s tail.

       20 ) The  + adjective ची षष्ठी              ‘ ऽ ने करू नये तर of ने करावी .

                  Ex- The deaf’s voice is loud. ( incorrect )

                       The voice of deaf is loud        ( correct )

Vocative case

एखाद्याला उद्देशुन घेतलेल्या नामाची विभक्ती संबोधन असते.

Ex- Boy’s come here.

       Friends , be happy.

Dative case

चतुर्थी विभक्ती : द्विकर्मक वाक्यात दान जाणारा प्रत्यक्ष कर्म तर  दान घेणारा अप्रत्यक्ष कर्म असतो . अप्रत्यक्ष कर्माची विभक्ती चतुर्थी असते .

Ex – She gave the prince a bag of seeds.